Daar zaten we dan, in Tbilisi, Georgië. Samen met een groep leeftijdsgenoten uit Nederland, Georgië, Azerbeidzjan, Wit-Rusland en Denemarken waren we namens het European Institute for Democratic Participation (EIDP) in de hoofdstad van Georgië. We namen deel aan een training over gender issues van de Deense organisatie SILBA. Het tweede deel van het programma zou plaatsvinden in Azerbeidzjan, waar we een officiële waarnemingsmissie vormden tijdens de parlementaire verkiezingen van dit olierijke land aan de Kaspische zee. Azerbeidzjan wordt geregeerd door Ilham Aliyev, de zoon van de vorige president. Ruim een jaar geleden heeft het “parlement” een wet aangenomen waardoor hij onbeperkt herkozen mag worden. We vertrokken met het doel om twee landen te ervaren en de verkiezingen in de gebrekkig functionerende Azerbeidzjaanse democratie kritisch te volgen.

TEKST: JOCHEM LINDELAUF & JULIA VONK

Voordat we per nachttrein van Tbilisi naar Bakoe zouden reizen brachten we drie dagen door in Tbilisi. Deze dagen werden gevuld met een training over fototechnieken, fotosafari’s en bezoeken aan de gemeenteraad van Tbilisi en het Georgische parlement. We spraken met de fractievoorzitster van de Republikeinse Partij in de gemeenteraad. In het parlement hadden we onder andere een ontmoeting met een vrouwelijk parlementslid, een rechter van het Grondwettelijk Hof en een vertegenwoordigster van de VN. Stuk voor stuk mensen met interessante verhalen, maar door onduidelijkheid over het programma was onze voorbereiding er grotendeels bij ingeschoten. Dat kwam de diepgang van de vraaggesprekken niet ten goede.

Daarnaast stond elke dag in het teken van het regelen van visa voor Azerbeidzjan. Twee weken voor ons vertrek had het Azerbeidzjaanse regime namelijk plotseling de procedure voor het verkrijgen van visa gewijzigd. Dat was behoorlijk lastig, maar zou ons niet tegenhouden het land binnen te komen. We waren in de veronderstelling dat het alleen maar een kwestie was van papierwinkel inleveren op de ambassade, om een paar dagen later ons paspoort met visum op te halen. Een week later, één dag voor vertrek, bleek echter dat ze ons geen visum hadden verleend. Na enig aandringen gaf de ambassademedewerker toe dat hij er ook allemaal niets aan kon doen, maar dat het ministerie van Buitenlandse Zaken in Bakoe dwars lag.
Er zat niets anders op dan het samen met de Denen te proberen in Tbilisi. De Wit-Russen hadden als inwoner van een lidstaat van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten geen visum nodig. Dus jakkerden we met elf man in twee oude Mercedessen over de drukste zesbaansweg van Tbilisi naar de Azerbeidzjaanse ambassade. Daar aangekomen mochten we het voor ons inmiddels bekende formuliertje op de stoep invullen en het formulier met pasfoto’s door een hekwerk overhandigen. De ambassade kom je al niet in, laat staan het land zelf, zo bleek de volgende dag. Wat we ook probeerden, er kwam geen visum in ons paspoort. Zelfs op een toeristenvisum mochten we na afloop van de verkiezingen het land niet in om onze terugvlucht te halen. Rond de verkiezingen wilde president Aliyev geen pottenkijkers binnen zijn landsgrenzen.

Dus zat er voor ons niets anders op dan de vier extra dagen in Georgië door te brengen met lekker eten, Georgische wijn drinken en toeristische bezigheden als het bezoeken van het Stalin museum te Gori, het David Gareja kloostercomplex en Uplistsikhe, de grottenstad uit de oudheid. Deze prachtige bezienswaardigheden en de goede sfeer maakten onze tijd in Georgië wel zeer de moeite waard. Via onze Azerbeidzjaanse contacten en BBC World vernamen we echter dat de verkiezingen verre van vrij en eerlijk verliepen en dat de partij van de president met ruime meerderheid van stemmen had gewonnen.

Door de kink in de kabel sloten we de reis een beetje in mineur af, maar tegelijkertijd illustreert het de charme van dit soort ondernemingen. Het is ongewoon, onbekend en het verloop is onzeker. Door lokale omstandigheden en soms onduidelijke communicatie vanuit de organisatie moet je de gebeurtenissen gewoon op je af laten komen en in sommige gevallen accepteren. Maar we zijn een ervaring rijker, hebben nieuwe vrienden gemaakt en een nieuw land leren kennen. En dat alles is redelijk betaalbaar want de EU subsidieert flink. Kortom: omstandigheden die een student IBIO zullen aanspreken!