Deze maand werd, na jaren in huisarrest en gevangenschap te hebben doorgebracht, de Myanmarese oppositieleidster Aung San Suu Kyi vrijgelaten. Meteen na haar vrijlating sprak ze een menigte van duizenden aanhangers toe. Op foto’s van de toespraak zien we een tengere vrouw met bloemen in het haar en een zachte stem, die achter een agressief dranghek kalm glimlacht naar een zee van joelende, uitgelaten mensen. Vanuit het Westen reageerde men uitermate positief op de vrijlating, maar er klinken ook meer sceptische geluiden. 

TEKST: ROBIN GOUDSMIT
BEELD: NICK ADLER, FlICKR.COM                  

In een interview met Associated Press vertelt Suu Kyi zelf al dat haar vrijlating geen teken is dat het klimaat in Myanmar milder is geworden. Volgens de Nobelprijswinnares was de enige reden voor haar vrijlating dat haar huisarrest officieel afliep, en was er geen sprake van strafvermindering of toenadering. Veel analisten wijzen er tevens op dat het vrijlaten van Suu Kyi de ultieme afleidingsmanoeuvre zou kunnen zijn, om het eigen handelen voor Westerse ogen te verbergen. Terwijl Hillary Clinton en onze eigen Mark Rutte Aung San Suu Kyi roemen, is de situatie in feite niet veranderd. De Junta verklaarde overigens zelf dat Suu Kyi wegens ‘goed gedrag’ weer op vrije voeten was gesteld.


Een tweede probleem dat opdoemt, is dat de regering Suu Kyi nog steeds aan een lijntje kan houden. Haar partij, de Nationale Liga voor Democratie, weigerde in 2008 nog aan de komende verkiezingen mee te doen. Dit was een vorm van protest tegen de omstreden grondwet die vooral de belangen van de zittende dictator begunstigt. Na een rechtszitting werd de partij onwettig verklaard en zijn de middelen erg beperkt geworden. Suu Kyi verklaart zelf dat ze de dialoog wil aangaan met de leiders van de Junta, maar zonder partij heeft ze weinig omhanden om die onderhandelingen af te dwingen. 


Maar ondanks deze kanttekeningen zijn de wereldwijde vreugde en demonstraties niet geheel onterecht. Met Aung San Suu Kyi krijgt de democratische beweging in Myanmar een legendarisch boegbeeld terug. Wie de filmpjes van haar op internet bekijkt, snapt waarom haar vrijlating zoveel reacties oproept en waarom ze zovelen inspireert. Suu Kyi wekt na al die jaren gevangenschap zeker niet de indruk een gebroken marionet van de regering te zijn, integendeel: ze is nog steeds vastbesloten om meer politieke vrijheid voor haar volk te verkrijgen. ‘Koste wat het kost’ volgens haar. Deze leider kan veel mensen gidsen en ook daadwerkelijk bijdragen aan een vrij Myanmar, hoe paradoxaal dat nu ook nog mag klinken. 


Nog een tip van uw webredactie: de advocaat van Suu Kyi meldde afgelopen weekeinde dat zij van plan is te gaan twitteren om ‘jonge mensen over de gehele wereld te bereiken’. Wanneer haar account online is, zal het volgen van de Nobelprijswinnares ongetwijfeld de moeite waard zijn. Als twitteren immers het zingen van de vrije vogels is, klinkt het lied van Aung San Suu Kyi als dat van de nachtegaal.